Category Archives: NLP

Weg in een Ogenblik

02-iemt

Als je niets anders had om iemand te helpen, dan was er Eye Movement Integration. Tim Hallbom, NLP-trainer, liet de deelnemers van de Health Certification Training kennismaken met eye accessing cues: waar gaat het oog heen als je aan een specifieke waarde of herinnering denkt. En wat gebeurt er met nare herinneringen als je de ogen laat meenemen in een lemniscaat? Ja, de sterkte van de emotie die er aan vast zit wordt veel minder. Anne Linden toonde in een andere workshop, hoe je dit ook bij grenzenwerk kunt gebruiken.

Drie jaar geleden vroeg een mevrouw mijn hulp op Aruba. Ze was een half jaar ervoor in haar eigen huis beroofd en ernstig mishandeld en werd daarna voortdurend geplaagd door nachtmerries en herbelevingen. In combinatie met andere NLP interventies gebruikte ik bij haar de Eye Movement Integration. Twee dagen later stond er een dankbare mevrouw, ze kon nu zoveel beter slapen.

In Zuid Afrika zag ik een jongen van 9 jaar die weer in zijn broek plaste, nadat zijn vader was overleden. Hij schaamde zich en werd er op school mee gepest. Met een Engelse tolk, die wat ik zei in Tsonga vertaalde, liet ik zijn ogen het werk doen om voor de emoties rond zijn vader een rustiger plek te vinden.

In een asielzoekerscentrum heb ik tijd om een Armeense vrouw te helpen, ze spreekt goed Engels. Na herhaalde verkrachtingen en doodsbedreigingen kan ze niet langer dan vijf minuten slapen, heeft de hele dag hoofdpijn en ziet, hoort, voelt en ruikt de oude gebeurtenissen alsof die nu aan de gang zijn. Al de dag na een sessie van tien minuten vertelt ze dat ze voor het eerst even zonder hoofdpijn is geweest en langer heeft geslapen. Na 10 sessies slaapt ze meer dan vijf uur achter elkaar en heeft ze weer een blije kijk op de toekomst.

Een Syrische jongeman leert het zelf toepassen voor als hij angstig is in de nacht en kan op die manier dan weer snel in slaap komen.

123

Eye Movement Integration (EMI) werd in 1989 ontwikkeld door Connirae en Steve Andreas en is gebaseerd op NLP. Er worden langzame vloeiende oogbewegingen gebruikt.

Francine Shapiro ontwikkelde in diezelfde tijd Eye Movement Desensitization (EMD), en noemde dat in 1991 EMDR (met de R van Reprocessing). Hierbij zijn de oogbewegingen snel en alleen horizontaal. Later werden ook wel geluiden en tactiele stimuli toegevoegd aan de oogbewegingen. EMDR is uitgebreid wetenschappelijk onderzocht en inmiddels erkend als een werkzame behandeling bij posttraumatische klachten. Francine Shapiro heeft ook een zelfhulpboek geschreven: Getting past your past. Bij gekidnapte vrouwen in Uganda werd dit onlangs als zelfhulptechniek met succes toegepast.

IEMT (Integral Eye Movement Therapy) is ontwikkeld door de Engelsman Andrew Austin, die EMI en EMDR heeft gecombineerd. Hij heeft een jaar in een vluchtelingenkamp gewerkt en kwam erachter dat sommige mensen geen baat hadden bij EMDR, maar wel als er ook diagonale oogbewegingen werden toegepast.

Hoe en waarom het werkt is nog een raadsel. Maar het is fijn om een hulpmiddel te hebben om opdringerige herinneringen en nare terugkerende gevoelens weg te kunnen poetsen.

Advertisements

NLP for Dementia

dementie01

She knocks me on the shoulder ” It worked, what you told me!” My mother did not recognize me at all, when I entered her room. She asked: who are you? I said: “It’s me, your daughter Nelly” No, you are not, she replied. I showed her my face on her left side – the spot of her visual memory – and she said: ” Oh Nelly, I am so glad you are here”.

Eyepatterns are an important tool within NLP. When people are looking up while talking, they usually ‘see’ things; on the right side constructed images and on the left recalled images. This is reversed in some people though. Probably the cause why the woman in this movie recognizes her daughter. The recalled sounds of her voice will have helped as well.. the human voice is changing less during life than the face. http://www.youtube.com/watch?v=IxDo0j6l2s8

eyeaccessing cues1

When people are sitting eyes down they are most probably thinking or feeling. If your parent with dementia seems stuck into a depressed state, try to help the person by letting the eyes look up by placing yourself in a higher position. Looking up makes it difficult to feel dreary. The drawing of this depressed looking man is a self portrait of a painter with Alzheimer’s disease. Read the interesting story of William Utermohlen: http://www.nytimes.com/2006/10/24/health/24alzh.html

man-met-alzheimer-zelfportretten-5

Anchoring

Are you taking care of a person with dementia? It will be helpful to know what hers or his favorite sensory system used to be. The eyes, the hearing or the kynestetic system? It can help you to find good anchors to bring along a better mood of nice memories. Make also use of fragrances of the past like kitchen herbs, brass polish and that special perfume or after shave. My father with Alzheimer’s cheered up when I introduced three young women, he started charming and joking. The students worked for their college on a study how spiritual values are transfered through next generations. Many old stories could be elicited by the photo album I brought.

Rapport

Establishing rapport is indispensable. Tune yourself with posture, tonality and choice of words. And laugh about the things you would be afraid to do yourself!

90 jarige

 

 

 

 

Een Zware Jas

“Drie dagen geleden ben ik hier ook al geweest, maar nu is het nog erger. Ik heb meer pijn in mijn pols en nu ook pijn achter op mijn rug.”

Een keurige jonge vrouw zit voor me, ze is 24 jaar oud zie ik snel op het computerscherm.
Eerder die week is ze door een andere arts gezien en met de diagnose ‘peesontsteking’ naar de fysiotherapie verwezen, ze heeft daar volgende week een afspraak.

“Heb je een idee wat de oorzaak zou kunnen zijn? ” vraag ik traditioneel.
“Nee, helemaal niet, ik heb geen zorgen of stress”
“Wat doe je voor werk?”
“Ik ben accountant, ik zit de hele dag achter de computer”
“Hoeveel uur werk je dan per dag?”
“Wel 8-10 uur, het is nu een drukke tijd, alle jaarrekeningen moeten de deur uit”
“Wat doe je aan sport en ontspanning?”
“Niets, dan zal het wel daar mee te maken hebben”

Ik zelf heb ook al maanden last van mijn schouder en nek, dat maakt het lastiger om goede adviezen voor ontspanning te verkopen. Ik kan het toch niet laten zo’n leuke oefening van een zangjuf te vertellen.

“Ik zal je een ontspanningsoefening leren die je op je werk kunt doen”
“Stel je voor dat je schouders, armen, je hele lichaam, een hele zware winterjas is, die aan een kleerhanger hangt, die hangt aan je hoofd”
“Laat daarbij je blikveld perifeer worden door naar een punt voor je te kijken en je tegelijk voor te stellen dat je de hoeken van de kamer achter je ziet”
“Voel je het verschil”
“Ja, maar de pijn is nog niet helemaal weg”
“Neem dan iedere 20-30 minuten even pauze om die oefening te doen”
“Ja, dat kan ik makkelijk instellen op de computer”

Ze had haar jas aan gelaten, ze geeft een hand en stapt de deur uit om naar haar werk te gaan.

Dementie en NLP

dementie01

Ze stoot me aan in het cafe:“ Het werkte wat je vertelde!” Mijn moeder herkende me gisteren weer helemaal niet. Ze vroeg ‘ wie ben je?’ en ik antwoordde ‘ ik ben je dochter, Nel’. ‘Nee hoor, dat ben je niet’. Toen deed ik mijn hoofd links boven haar – op de plaats van haar visueel geheugen – en ze zei: ‘Oh, Nel, wat leuk dat je er bent’.

Binnen NLP zijn oogpatronen een belangrijk hulpmiddel. Als mensen naar boven kijken terwijl ze praten, zien ze meestal dingen: rechtsboven geconstrueerde beelden en linksboven de beelden zoals die zijn opgeslagen in het geheugen. Bij sommigen mensen, veelal linkshandigen is dit overigens precies andersom.

Mogelijk ook de reden dat de vrouw in dit filmpje op internet haar dochter weer herkende. De herinneringen van het gehoor zullen daarbij zeker hebben geholpen, de stem verandert immers meestal minder dan het gelaat als je ouder wordt.

http://www.youtube.com/watch?v=IxDo0j6l2s8

Als de ogen naar beneden zijn gericht, zijn mensen meestal aan het nadenken (piekeren?) of aan het voelen. Als je demente naaste in een sombere stemming blijft kleven, kun je proberen deze omhoog te laten kijken door bijvoorbeeld zelf wat hoger te gaan zitten. Naar boven kijken maakt het lastig in een rot gevoel te blijven. “ Kijk omhoog Sammy”!

De tekening van deze somber uitziende demente man die naar beneden kijkt,  is een zelfportret van een schilder. Een indrukwekkend beeldverslag als je de link volgt.

http://www.flabber.nl/linkdump/plaatjes/man-met-alzheimer-maakte-5-jaar-lang-zelfportretten-totdat-hij-op-het-eind-niet-ee

man-met-alzheimer-zelfportretten-5 eyeaccessing cues1

Gebruik van ankers

Zorg je voor een dement persoon, dan is het handig te weten wat vroeger zijn of haar voorkeurszintuigen waren. De ogen, oren of het gevoel? Het kan helpen om sneller goede ankers te vinden die een betere stemming of fijne herinneringen kunnen brengen. Een oude foto misschien, een favoriet liedje, een knuffel of voelsteen? Denk ook aan geuren uit het verleden zoals keukenkruiden, koperpoets en die speciale parfum of aftershave.

Mijn demente vader leefde in het verpleeghuis helemaal op toen ik drie jonge vrouwen meebracht, hij kon weer grapjes maken en charmeren! De studentes wilden voor een werkstuk uitzoeken hoe spirituele waarden worden overgedragen op volgende generaties. Met oude foto’s kwamen er nog veel verhalen naar boven.

Rapport

Rapport maken is onontbeerlijk. Afstemmen dus op lichaamshouding, woordkeuze en intonatie. Daarna kun je makkelijker sturen.

En lachen mag! Om de dingen die je zelf niet zou durven of bedenken.

90 jarige

 

NLP en de Ziel

“Hoe gaat het met je?”

“Goed, nu ik jou zie”

Deelnemers aan een 3-daagse NLP workshop begroeten elkaar. NLP goeroe Robert Dilts zal ruim 50 aanwezigen verder trainen in het coachen op identiteit.

Het lijkt wel een kerkdienst: veel aanwezigen  hebben de teksten al eerder gehoord, maar genieten van het samenzijn met gelijkgestemden, die het geloof delen dat de wereld met NLP beter kan worden én onbegrip waarom NLP na 30 jaar niet al overal wordt toegepast in onderwijs en gezondheidszorg. Samen genieten ze van de trance die ontstaat tijdens de oefeningen en van Robert Dilts zelf, die voor elke deelnemer een speciale warme en open ruimte kan maken.

Als Robert tijdens de lunch aan onze tafel komt zitten, vertelt hij over de Finse NLP vereniging, waarvan hij het bestuur met deze zelfde methode heeft begeleid tijdens een identiteitscrisis, een zoektocht naar rollen, ambities, missie en visie. Bandler en Grindler hebben in de zeventiger jaren NLP ontwikkeld door te onderzoeken wat Milton Erickson en Fritz Perls precies deden, wat maakte dat ze succesvolle psychiaters waren. Perls en Erickson waren eenlingen die hun eigen werkwijze hadden ontwikkeld en geen methode. Robert zag dat NLP ook dit soort eenlingen aantrekt en dit als mogelijke oorzaak waarom een vereniging voor NLP moeilijk tot één geheel is te brengen. Zo kon ik ook begrijpen waarom NLP niet meteen door iedereen in onderwijs en gezondheidszorg wordt omarmd, terwijl het voor de beoefenaars zo krachtig lijkt.

Het woord coach is afgeleid van de Hongaarse plaats Kocs, waar in de 16e eeuw door paarden getrokken rijtuigen werden geproduceerd. Zo’n rijtuig moet eerst met de klant worden gemaakt, door allebei in een gecentreerde, open, alerte en verbonden toestand te komen, waarbinnen een veilige ruimte wordt gecreëerd . De klant bepaalt waar het voertuig heen koerst, de coach houdt het op de weg en samen kijken ze uit het raam naar de omgeving.

Wat wil je EGO en wat zijn je ambities?  Hoe hou je daarbij het kanaal open naar je ware zelf?  Wat is jouw invloed op je omgeving en hoe beïnvloedt de omgeving jou en je ambities? Dit gebied tussen identiteit en missie, waar “spirit is touching soul”, hebben we middels oefeningen verkent en ervaren hoe je meer ruimte en groei kunt maken en welke technieken daarbij behulpzaam kunnen zijn.

Als taart en toetje fungeert Deborah Bacon. Ze is de huidige vrouw van Robert en co-trainer en ze  begeleidt een fantastische Wave van de Vijf Ritmes, het meditatieve transformatie dans spel, ontwikkeld door Gabriele Roth, een andere manier om het kanaal open te houden en in contact te blijven met je ziel.

Buigzaam

De slungelige jongen van 15 komt een beetje strompelend de spreekkamer binnen. Hij wil op de verste stoel van de deur gaan zitten. Zijn moeder, drie keer zo dik als hij, zegt: “je kunt beter op “die stoel”gaan zitten. Als zij blijft staan nodig ik haar uit te gaan zitten. “Dan moet ik over hem heen springen” Hij houdt zijn benen gestrekt voor zich, maar gaat wat naar achter met zijn stoel.

In de middagpauze op school is hij tijdens het voetballen met zijn knie tegen een andere knie geknald.

Inmiddels op de onderzoeksbank vertel ik hem mijn bevindingen: de kniegewricht is helemaal in orde, de spier boven de knie is gekneusd.

“Kan ik morgen weer honkballen?”

“Heb je een wedstrijd?” vraag ik

“Ja en overmorgen weer trainen”

“Wat denk je zelf”

Zijn moeder antwoordt voor hem.

Ik zeg dat het vrij optimistisch is, maar als hij heel graag wil spelen kan hij zelfhypnose toepassen.

In lichte trance vertel ik hem een traumaproces. Zuig tien keer van voor naar achter het traumatische stukje op en maak in plaats daarvan een film met een meer gewenst verhaal. Speel dit weer tien keer van achter naar voren en steeds sneller af.

“Ik zit de hele tijd gebukt”

“Als je honkbal speelt?”

“Ja”

“Ik ga volgende week wel weer spelen”

Zijn moeder zegt: “Volgens mij ben je meer dan alleen huisarts”

Als hij de deur weer uitstapt merkt niemand op dat hij gewoon en soepel loopt.

De Kat Wegjagen

Hij blijft nog zo hoesten en heeft al twee penicillinekuren gehad. “Hij”
zit in een hoekje van de keuken bij het raam. Een dikke ruige teckel zit
op de stoel naast hem. Nadat ik ook op een stoel ben ga zitten vraag ik: Heeft
u altijd zo’n hoge ademhaling? Hij zegt iets terug over de hoest, want hij
is halfdoof. Zijn verzorgster vertelt dat hij vroeger wel oefeningen heeft
gehad van een fysiotherapeut, maar dat hij hoog bleef ademen. Hij is al 86
jaar en zo vergeetachtig.  Kunt U de kat wegjagen? vraag ik. Ja dat doet
hij veel, zegt zijn verzorgster, dan tikt hij op het raam. Ik laat hem “ksstt”
zeggen, met zijn hand op zijn buik en de tweede keer voelt hij al dat dan
zijn ademhaling vanuit zijn buik komt. Vervolgens laat ik hem langzamer en
dieper buikademhaling doen. Ik hoor dan dat hij ook behoorlijk vol zit en
piept. Na het luisteren van de longen en het bestuderen van zijn geneesmiddellijst,
geef ik de nodige medicatieadviezen en zie dat zijn ademhaling nog steeds
lager is dan toen ik binnenkwam. Nogmaals leg ik de verzorgster dit handige
hulpmiddel uit en de vele voordelen van buikademhaling.

Zingen is mijn hobby en drie jaar geleden deed ik op Buitenkunst een workshop
operazang. Ja, dan is het belangrijk dat je stevig op de grond staat en buikademhaling
kunt toepassen. De steminstructrice heeft me toen de kat leren wegjagen.

Reeds vele mensen die zich naar voelden van het hyperventileren liet ik zo snel
ervaren hoe ze hun ademhaling laag kunnen krijgen.
Met een lage rustige stem vanuit mijn eigen buik zeg ik dan “goed zo” en “merk
hoe iedere ademhaling weer een stukje langzamer en dieper wordt”.

En als de patiënt op deze manier weer  rustig is geworden, komt de kat vanzelf weer op
zijn schoot springen.